Dạy hát Lời Bác dặn trước lúc đi xa Phần 1. GV Thu Hà
Giáo viên: Trần Thu Hà Dạy Hát
GIỚI THIỆU
Bài hát **"Lời Bác dặn trước lúc đi xa"** của nhạc sĩ Trần Hoàn là một ca khúc vô cùng xúc động và thiêng liêng, dựa trên những câu chuyện kể về giây phút cuối đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thể hiện tình yêu bao la của Người dành cho dân tộc và văn hóa quê hương. * **Sự Khao Khát Nối Liền Non Sông (Khổ 1 & ĐK1):** * Trước lúc đi xa, Bác khao khát được nghe những làn điệu dân ca truyền thống. * **Câu hò xứ Huế:** Bác muốn nghe câu hò Huế vì **"nước non chia cắt vẫn chưa liền"**, thể hiện nỗi lòng đau đáu về sự thống nhất đất nước, mong miền Nam sớm được giải phóng. * **Câu ví/hát dặm xứ Nghệ:** Bác nhớ **"làng Sen từ thuở ấu thơ"** và quê hương Xứ Nghệ **"ray rứt trong tim"**. * Sự im lặng xung quanh (không gian lặng lẽ) cho thấy sự tiếc nuối và khao khát không được thỏa mãn. * Bác muốn mang **"Bài ca đất nước"** theo mình đến **"mênh mông"** (vô cùng), thể hiện tình yêu quê hương đất nước trọn vẹn đến hơi thở cuối cùng. * **Sự Gặp Gỡ Cuối Cùng và Làn Điệu Quan Họ (Khổ 2 & ĐK2):** * Lần thứ ba, Bác gọi và muốn nghe **"một đôi làn quan họ"**. * Thật may mắn, một em gái nhỏ bước vào và cất lên tiếng hát, mà thường được hiểu là làn điệu Quan Họ **"Người ơi, người ở đừng về"**. * Lời ca đó khiến căn phòng xao động trong nước mắt, còn Bác thì **"rơm rớm hàng mi"**, thể hiện sự xúc động trước tình cảm của nhân dân và nỗi chia ly sắp đến. * **Lời dặn dò cuối cùng:** Bài hát kết lại bằng lời dặn dò đinh ninh trong Di chúc đơn sơ của Người: **"Rằng đã yêu tổ quốc mình, / Càng yêu thắm thiết những khúc hát dân ca."** Đây là lời căn dặn nhân dân phải giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Tóm lại, bài hát không chỉ tái hiện giây phút Bác Hồ ra đi mà còn khắc họa hình ảnh một vị lãnh tụ vĩ đại, gần gũi, người đã mang tình yêu thương vô bờ bến đối với đất nước, dân tộc và văn hóa Việt Nam vào hơi thở cuối cùng của mình.
HỢP ÂM
Tone: [Dm]
1. Chuyện kể [Dm] rằng trước lúc Người ra [Gm] đi
Bác muốn nghe một câu hò xứ [Dm] Huế
Nhưng không gian vẫn bốn bề lặng [Bb] lẽ
Bác [Dm] đành nằm [A7] im.
Chuyện kể [Gm] rằng Bác đòi nghe câu [Dm] ví
Nhớ làng Sen từ thuở ấu [Gm] thơ
Mà xung [A7] quanh vẫn lặng như tờ
Bác chờ mãi, chờ mãi không [Dm] thôi.
ĐK1: Bác muốn [D] nghe một câu hò Huế
Bởi nước [Em] non chia cắt vẫn chưa [A] liền
Bác muốn nghe một câu hò xứ Nghệ
Bởi làng [D] Sen ray rứt trong [A7] tim.
Bác muốn [D] nghe một đôi khúc dân ca
Trước lúc đi [F#m] xa qua bên kia bầu trời
Người muốn [Em] đem tận vô [D] cùng
Bài ca đất [A7] nước theo Bác đến mênh [Dm] mông.
2. Lần thứ [Dm] ba, Bác vẫy gọi xung [Gm] quanh
Bác muốn nghe một đôi làn quan [Dm] họ
Ôi may sao bỗng có em gái [Bb] nhỏ
Bước [Dm] vào gần [A7] Bác.
Rồi căn [Gm] phòng xao động trong nước [Dm] mắt
Những lời [D7] ca nức nở, tái [Gm] tê
Rằng Người [A7] ơi, người ở đừng về
Bác nhìn em, rơm rớm hàng [Dm] mi.
ĐK2: Bác muốn [D] nghe một câu hò Huế
Hoặc muốn [Em] nghe câu hát dặm quê [A] nhà
Bác muốn nghe một đôi làn quan họ
Bởi bài [D] ca đất nước sao [A7] quên.
Lúc chia [D] ly, lời di chúc đơn sơ
Bác muốn non [F#m] sông đinh ninh lời dặn dò
Rằng đã [Em] yêu tổ quốc [D] mình,
Càng yêu thắm [A7] thiết những khúc hát dân [Dm] ca.
* Chuyện kể [Dm] rằng trước lúc người đi [Gm] xa.
HƯỚNG DẪN
Câu hát:
Ta bước qua hơn nửa đời người
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: bước, nửa, đời.
- Luyến: bước (luyến nhanh), nửa (luyến lên).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước ta, lơi cuối câu.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa.
- Cao độ/Giọng: Cao độ vừa, kể chuyện.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Trầm tư, chiêm nghiệm.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ–vừa.
Câu hát:
Giờ tóc xanh đã điểm hai màu
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: giờ, điểm, màu.
- Luyến: điểm (luyến nhanh từ thấp lên), màu (rung, kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Sau màu.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Tròn ở màu.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Ngậm ngùi.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát:
Lê đôi chân mòn gót nhỏ đường trần
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: lê, mòn, nhỏ, trần.
- Luyến: lê (luyến lên), nhỏ (rung nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa, giữ ổn định.
- Cao độ/Giọng: Vừa–thấp.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Mệt mỏi, từng trải.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát:
Đời người sao ngắn ngủi
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: đời, ngắn.
- Luyến: sao (rung nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước đời.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Thở dài, suy tư.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát:
Hỏi cuộc đời được mấy cái mười năm
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: hỏi, mấy, mười.
- Luyến: mười (rung, kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước hỏi.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Triết lý.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ–vừa.
Câu hát:
Ta trách ta hay giận cuộc đời
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: trách, giận, đời.
- Luyến: trách (nhẹ), đời (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước ta.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Rõ phụ âm.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Tự trách, hối tiếc.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát:
Giàu sang quên bạn hữu cơ hàn
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: giàu, quên, bạn, hàn.
- Luyến: hàn (rung).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Day dứt.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ–vừa.
Câu hát:
Khi gian nan mình mới hiểu lòng người
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: gian, hiểu, người.
- Luyến: hiểu (luyến nhẹ), người (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước khi.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Tròn ở người.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Thấm thía.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát:
Đời chua cay đắng ngọt
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: chua, đắng, ngọt.
- Luyến: ngọt (rung).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Chiêm nghiệm.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát:
Nhìn lại ta ta biết khóc hay ta cười
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: nhìn, biết, khóc, cười.
- Luyến: cười (luyến xuống, ngân).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước nhìn.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Khép dần ở cười.
- Cao độ/Giọng: Hạ nhẹ cuối câu.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Tự vấn, chua xót.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát:
Ôi trần gian là nơi quán trọ
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ôi, trần, quán.
- Luyến: ôi (kéo dài), quán (luyến lên).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước ôi.
- Giọng: Giọng ngực vang.
- Khẩu hình: Mở hơn đoạn trước.
- Cao độ/Giọng: Cao hơn phiên khúc.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Bừng tỉnh, triết lý.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa–mạnh.
Câu hát:
Mà ta là lữ khách qua đường
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ta, lữ, đường.
- Luyến: lữ (nhẹ), đường (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Tròn ở đường.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Buông xả.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát:
Kiếp vô thường được mất ai hay
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: kiếp, mất, hay.
- Luyến: hay (rung).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước kiếp.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Vô thường.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ–vừa.
Câu hát:
Gieo chua cay gieo nghiệp đời oan trái
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: gieo, nghiệp, oan.
- Luyến: gieo (từ thấp lên), oan (rung).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Nhân quả, day dứt.
- Âm lượng/Cường độ: Vừa.
Câu hát:
Cuối con đường ta còn ta với ai
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: cuối, còn, ai.
- Luyến: ai (kéo dài, ngân).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước cuối.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở rồi khép dần.
- Cao độ/Giọng: Giảm dần cuối câu.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Cô đơn, lắng đọng.
- Âm lượng/Cường độ: Giảm dần.
Câu hát:
Khi bước qua quán trọ cuộc đời
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: bước, quán, đời.
- Luyến: bước (nhẹ), đời (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước khi.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở vừa.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Chia tay.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ–vừa.
Câu hát:
Trần gian ơi lữ khách đi rồi
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: trần, lữ, rồi.
- Luyến: rồi (rung, kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Khép dần.
- Cao độ/Giọng: Hạ.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Buông bỏ.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát:
Sau lưng ta bỏ tất cả cho đời
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: sau, bỏ, đời.
- Luyến: đời (kéo).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước sau.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mềm.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Dứt khoát.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ–vừa.
Câu hát:
Ngoảnh mặt ta chỉ là
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: ngoảnh, chỉ.
- Luyến: ngoảnh (nhẹ).
- Lấy hơi/Nghỉ: Không.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Gọn.
- Cao độ/Giọng: Vừa.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Lặng lẽ.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ.
Câu hát:
Đến rồi đi như lữ khách bên đường
Hướng dẫn hát:
- Nhấn chữ: đến, đi, lữ, đường.
- Luyến: đường (ngân dài, kết).
- Lấy hơi/Nghỉ: Trước đến.
- Giọng: Giọng ngực.
- Khẩu hình: Mở rồi khép chậm.
- Cao độ/Giọng: Hạ dần.
- Biểu cảm/Cảm xúc: Khép lại, an nhiên.
- Âm lượng/Cường độ: Nhẹ, kết bài.